این تحقیق با هدف بررسی انواع وارونگی و شدت آن­ها با استفاده از شاخص های ترمودینامیکی جو از قبیل شاخص SI، LI، KI و TT در ایستگاه بندرعباس برای دوره 2010-2020 به رشته تحریر در آمده است. در این پژوهش داده های رادیوسوند جو بالای ایستگاه همدید بندرعباس برای ساعت 00 گرینویچ(5/3 محلی) طی 11 سال اخیر (2010 تا 2020) از دانشگاه وایومینگ اخذ و مورد استفاده قرار گرفت. نتایج تحلیل ها نشان داد که میانگین تعداد رخداد پدیده وارونگی در بندرعباس برابر 501 مورد در سال می­باشد چرا که در برخی روزها چند نوع وارونگی در ارتفاع متفاوت مشاهده شد. از این تعداد وارونگی، حدود 6/31 درصد آن مربوط به وارونگی دمای تشعشعی، 3/4 درصد جبهه ای، و 1/64 درصد دیگر مربوط به وارونگی از نوع فرونشینی می­ باشد. به دلیل نشست هوا در زیر پرفشار جنب­حاره، سهم وارونگی­های فرونشست بیشتر از انواع دیگر وارونگی می­باشد. در این میان شدیدترین وارونگی ها از نوع فرونشست با 1354 مورد و ضعیف ترین وارونگی ها نیز با 29 مورد و از نوع جبهه ای بوده است. بطور کلی میانگین بلندمدت ضریب شدت وارونگی های ایستگاه بندرعباس با ضریب 0/062 نشان می­دهد که شدت وارونگی های این شهر اکثرا از نوع بسیار شدید هستند که این رخداد می تواند آثار بسیار مخربی هم از نظر محیط زیستی و هم سلامت جسمی ساکنین شهر بندرعباس در پی داشته باشد. همچنین همبستگی بین عناصر وارونگی نشان داد که با کاهش ضخامت لایه وارونگی، شدت وارونگی دمایی نیز افزایش می باشد.

این تحقیق با هدف بررسی انواع وارونگی و شدت آن ها در ایستگاه بیرجند به رشته تحریر درآمده است. در این پژوهش داده های رادیوسوند ایستگاه بیرجند برای ساعت 00 گرینویچ (5/3 محلی) طی سال های 2010 تا 2020 اخذ و مورد استفاده قرار گرفت. نتایج تحلیل ها نشان داد که 1/11 درصد از وارونگی های شهر بیرجند از نوع تشعشعی، 4/12 درصد از نوع جبهه ای ، و 5/76 درصد از نوع فرونشینی می باشد. به دلیل نشست هوا در زیر پرفشار جنب حاره، سهم وارونگی های فرونشست بیشتر از انواع دیگر وارونگی می باشد. میانگین بلندمدت مقدار ضریب شدت وارونگی ها نشان داد که وارونگی جبهه ای با ضریب 044/0 بیشترین مقدار بوده است، اما بیشترین تعداد شدیدترین وارونگی ها از نوع وارونگی تشعشعی بوده است. از نظر رتبه شدت، وارونگی های شدید با 7/0 درصد و وارونگی ها ی ضعیف با 92/0 درصد دارای کمترین و بیشترین فراوانی در شهر بیرجند بوده اند. همچنین نتایج همبستگی نشان داد که بین شدت وارونگی با دمای لایه وارونگی ارتباط مستقیم در سطح 95 درصد با ضریب 756/0، بین شدت وارونگی و ارتفاع، رابطه معکوس در سطح 95 درصد با ضریب 790/0- برقرار است. همچنین ارتباط بین ضخامت و شدت لایه وارونگی( با ضریب 639/0) نشان داد که با افزایش ضخامت لایه وارونگی، شدت وارونگی ها در بیرجند نیز بیشتر شده است چراکه دمای لایه نیز بیشتر بوده در نتیجه وارونگی شدیدتر شده است. همچنین بین شدت و فشار لایه وارونگی ارتباط مستقیم و معناداری در سطح 95 با ضریب 787/0 برقرار است.

هدف از این پژوهش بررسی روند وارونگی دمای لایة مرزی کلان شهرهای تهران، مشهد، و تبریز است. در این راستا، از داده های پیمایش قائم جو سال های 2007-2017 ساعت صفر (00) ایستگاه های هواشناسی تهران، مشهد، و تبریز از پایگاه داده های اقلیمی وایومینگ استفاده شد. برای تعیین انواع وارونگی دما، نمودارهای تفی گرام داده های جو بالا با استفاده از نرم افزار RAOB ترسیم شد. سه نوع وارونگی تابشی، فرونشستی و جبهه ای به عنوان سه تیپ اصلی و چهار نوع دیگر به عنوان تیپ های ترکیبی متشکل از این سه نوع وارونگی مشخص و توزیع زمانی فراوانی و درصد هر یک از 7 تیپ وارونگی در هر ماه محاسبه شد. روند یازده سالة هر یک از تیپ های وارونگی با استفاده از روش ناپارامتریک من-کندال و تخمینگر شیب سن تعیین و مقایسه شد. نتایج نشان داد تیپ وارونگی تابشی در همة ایستگاه ها کاهش معنادار در سطح اطمینان 01/0 (Z>2. 58) و برعکس وارونگی فرونشستی روند افزایشی معناداری در سطح اطمینان 05/0 (z>1. 96) نشان داده است. از میان تیپ های ترکیبی، تیپ تابشی-فرونشستی روند افزایشی معنادار داشت. در مجموع، نوع تیپ های وارونگی در دورة 2007-2017 از تیپ های وارونگی خالص به تیپ های ترکیبی و چندلایه و به طور شاخص تیپ تابشی-فرونشستی تغییر یافته است.

در پژوهش حاضر به منظور بررسی آلودگی هوای منطقه ویژه اقتصادی خلیج فارس در غرب بندرعباس، نخست وارونگی های دمایی اتفاق افتاده طی سال های 2010 تا 2020 با استفاده از داده های رادیو سوند استخراج گردید. سپس با استفاده از مدل ایرمود غلظت ذرات معلق (PM2. 5-10)، گازهای دی اکسیدگوگرد، مونوکسیدکربن و اُزُن خروجی از 60 دودکش برای روزهای وارونگی در شعاع 20کیلومتری پیش بینی شد. نتایج نشان داد بیشترین وارونگی در دی و بهمن به ترتیب با 28 و 26 روز در ماه و کمترین وارونگی با 11 و 13 روز در مرداد و تیر بود. کمترین ارتفاع پایه لایه وارونگی نیز مربوط به دی و بهمن به ترتیب با 10 و 13 متر و بیشترین ارتفاع با 408 متر در شهریور بود. میانگین سالانه وارونگی ها 8/250 روز در سال بوده که 4/157 مورد از نوع تابشی و 4/93 مورد فرونشینی بوده است. مدل ایرمود نشان داد غلظت ذرات معلق (PM2. 5)، دی اکسیدگوگرد و ازن بیشتر از استاندارد بود، اما ذرات معلق (PM10) و مونوکسیدکربن کمتر از حد استاندارد بود. بادهای جنوب شرقی مهم ترین پارامتر در پراکنش آلاینده ها بوده که باعث شده ستون دود بادبزنی به سمت شمال غربی انتقال یابد. پیش بینی پراکنش آلاینده ها می تواند در تدوین مدیریت راهبردی در حفاظت محیط زیست و توسعه پایدار مفید واقع گردد.

آلودگی هوا از جنبه های مختلف دارای اهمیت است. این مطالعه، با توجه به شرایط حاد آلودگی هوای تبریز و با استفاده از تحلیل سینوپتیکی انجام پذیرفته است. هدف اصلی در این تحقیق بررسی ارتباط الگوهای سینوپتیکی سطح دریا و تراز 500 هکتوپاسکال با وارونگی دمایی و دوره های طولانی مدت آلودگی شهر تبریز در طی دورة آماری 1387 1392 است. در این زمینه، برای بررسی کیفیت آلودگی هوا، از شاخص استاندارد آلودگی هوا (PSI) و برای بررسی شدت و عمق وارونگی دمایی از نقشه های Skew-T استفاده شد. سپس، نقشه های سینوپتیکی این دوره ها تحلیل شد. یافته های تحقیق نشان می دهد هنگامی که سیستم پُرفشاری به صورت مداوم در مقطع چندروزه در منطقه متمرکز می شود شدت وارونگی دما به اوج خود می رسد. همچنین، به طور کلی، عامل اصلی تقویت کنندة وارونگی های دمای بسیار شدید و به تبع آن آلودگی های بلندمدت ناشی از تداوم سامانة قدرتمند سیبری هم زمان با پُرفشار توسعه یافته در زاگرس همراه و نیز با تقویت پشتة ارتفاعی تراز میانی جو است که شرایط لازم را برای افزایش پتانسیل آلودگی هوای تبریز فراهم می کند. علاوه بر این، وجود زبانه هایی از پُرفشار اسکاندیناوی و همچنین ریزش هوای سرد مدیترانه، هرچند خیلی کم، از عوامل دیگر وارونگی دمایی و تشدید آلودگی در برخی از دوره های آلودگی است.

پژوهش حاضر در راستای شناسایی وارونگی های دمایی، شدت و ارتباط آن با آلاینده های جوّی در منطقۀ صنعتی غرب بندرعباس انجام شد. برای دستیابی به این رهیافت، ابتدا گلباد منطقه ترسیم شد؛ سپس با دریافت داده های میانی جو از رادیوسوند بندرعباس و ترسیم نمودار اسکیوتی، روزهای وارونگی دمایی استخراج شد. فراوانی و نوع وارونگی ها در مقیاس ماهانه و فصلی بررسی شد. برای مدل سازی احتمال وقوع وارونگی، رگرسیون لجستیک بر داده ها برازش داده شد. شدت وارونگی نیز در مقیاس ماهانه بررسی شد و معادلۀ خطی آن با رگرسیون چندگانه ترسیم شد. میزان پارامترهای جوّی در روزهای وارونگی و عدم وارونگی با آزمون تی استیودنت بررسی شد و درنهایت ارتباط بین غلظت آلاینده های جوّی با وارونگی ها شناسایی شد. نتایج نشان داد باد غالب در منطقه، جنوب شرقی است که از دریای خلیج فارس به سمت خشکی می وزد. در منطقه، 223 روز از سال وارونگی اتفاق می افتد که 157 مورد از آن تابشی و 66 مورد فرونشینی است. وارونگی ها در زمستان و بهار بیشتر از تابستان و پاییز است. پایۀ وارونگی در زمستان در 10 متری است؛ اما در تابستان ریزش دینامیکی هوای گرم باعث تشکیل وارونگی فرونشینی می شود و ارتفاع پایۀ لایه به بیش از 100 متر می رسد. حدود 2/51 درصد وارونگی ها شدت ضعیف، 9/37 درصد متوسط، 7/7 درصد شدت زیاد و 3 درصد شدت خیلی زیاد است. وارونگی بیشترین تأثیر را بر ذرات معلق و ازن دارد؛ به طوری که وارونگی باعث شده است که غلظت ذرات معلق سالانه حدود 52 پی پی ام نسبت به شرایط عدم وارونگی افزایش یابد.

وارونگی حاد رحم یک پدیده نادر اما تهدیدکننده زندگی است که در طی زایمان و پس از جدا شدن جفت از رحم و کشیده شدن فوندوس به داخل حفره آندومتر رخ می دهد که می تواند منجر به شوک، خونریزی شدید و حتی مرگ مادر شود. بیمار حاضر خانم 23 ساله با حاملگی 39 هفته است که به دنبال زایمان طبیعی به دلیل درد شدید شکم، تغییر در ظاهر واژن و عدم لمس رحم از روی شکم، با احتمال وارونگی رحم بلافاصله به اتاق عمل منتقل شد. در اتاق عمل، بیمار تحت بیهوشی عمومی قرار گرفت و داروهای شل کننده رحم تجویز شد. با مانور دو دستی فوندوس به حالت اولیه برگردانده شد و رحم به مدت چند دقیقه، همزمان با تزریق داروهای منقبض کننده رحمی، در این حالت نگه داشته شد. خوشبختانه پاسخ به اقدامات درمانی مناسب بود و مشکل وارونگی رحم کنترل و بیمار با حال عمومی خوب مرخص گردید.

آلودگی هوای شهر تبریز یکی از معضلات اساسی این شهر است. از جمله عوامل طبیعی مؤثر در آلودگی هوا، میتوان به پدیده وارونگی دما به عنوان مهمترین عامل تأثیرگذار در محیطهای شهری نام برد به همین جهت هدف تحقیق حاضر بررسی رابطه معنی داری بین غلظت آلاینده های ذرات معلق (PM10)، منوکسیدکربن و دی کسید گوگرد با پارامترهای هواشناسی مانند دید افقی، فشار، رطوبت نسبی، دما، سرعت باد، حداکثر سرعت باد، شاخصKI، ارتفاع رأس لایه وارونگی دمایی، عمق وارونگی دمایی و شدت وارونگی دمایی در شهر تبریز می باشد. برای این مهم، یک دوره5 ساله، از سال 1387تا 1392 در نظر گرفته شد و شرایط آلودگی شهر تبریز در روزهای وقوع اینورژن با استفاده از نقشه های اسکیوتی مورد بررسی قرار گرفت. برای بررسی ارتباط بین غلظت آلاینده ها با مشخصات لایه وارونگی دما و پارامترهای اقلیمی و پایداری جو از همبستگی پیرسون و برای مشخص کردن متغیرهایی که نقش بیشتری در افزایش یا کاهش غلظت آلاینده ها داشته اند از رگرسیون خطی چند متغیره گام به گام استفاده شده است بر اساس نتایج بدست آمده مقدار PM10 با شدت وارونگی و فشار، CO با شدت وارونگی، میزان فشار و رطوبت نسبی، SO2 با شدت وارونگی و میزان دما، دارای همبستگی معنادار می باشند. نتایج حاصل از رگرسیون چند متغیره گام به گام نیز نشان داد که، شدت وارونگی دمایی تنها متغیری که با هر سه آلاینده ی مزبور دارای همبستگی مثبت می باشد، که این مسئله حاکی از تاثیر شدت لایه وارونه بر روند آلودگی هوا و تشدید غلظت آلاینده ها می باشد. همچنین رطوبت نسبی و دما بعد از شدت وارونگی دمایی موثرترین عنصر بر روند آلاینده های CO و SO2 بوده است. در نتیجه متغیرهای شدت وارونگی، دما، رطوبت نسبی و میزان فشار بیشترین تاثیر را بر غلظت آلاینده ها داشته اند.

هدف اساسی این تحقیق بررسی ارتفاع لایه آمیخته با استفاده از روش وارونگی بحرانی و نقش آن در آلودگی شهر تهران می باشد. در این راستا از داده های سال 2013 مربوط به پیمایش قائم جو برای ایستگاه مهرآباد از پایگاه داده های اقلیمی Wyoming استفاده گردید. همچنین داده های ساعتی عناصر آلاینده هوا شامل آلاینده های گازی CO, N2O,O3,SO2 و ذرات معلق (PM10) از مرکز کنترل کیفیت هوای تهران (AQCC) برای ایستگاه های(اقدسیه، ژئوفیزیک، پونک، شهر ری و منطقه 11) دریافت و اقدام به جداسازی روزهایی با غلظت آلودگی بالا و روزهایی با شرایط خوب بگونه ای که در تمامی ایستگاه های مورد بررسی یکسان باشند، گردید. با ترسیم و تحلیل گراف های Skew-T و براساس روش وارونگی بحرانی Heffter، از میان 100 روز همراه با وارونگی، 30 روز بحرانی تشخیص داده شد که از این میان 4 روز در دمای پتانسیل، یعنی 2 روز آلوده (6 فوریه و 16 اوت) و 2 روز پاک (9 فوریه و 5 ژوئن) انتخاب گردید. بر اساس نتایج پیمایش های قائم جوی در نمونه های آلوده، وارونگی ها در ساعات صبحگاهی از نوع تابشی بوده که مشخصه بارز آن ها، ضخامت کم و خیزآهنگ زیاد دمای پتانسیل می باشد. در حالی که در ساعات ظهر وارونگی ها ناشی از فرونشینی هوا بوده و مهمترین ویژگی آن ها، ضخامت زیاد و خیز آهنگ کم دمای پتانسیل می باشد. همچنین مشاهده گردید که در نمونه های پاک(فصل گرم و سرد سال) وارونگی ها در ساعات صبح و بعد از ظهر از نوع فرونشینی و شدت خیزآهنگ دمای پتانسیل مساوی بوده است. در نمونه های فصل گرم سال از نوع پاک، وارونگی مشاهده شده در ساعت صبحگاهی از نوع فرونشینی و درساعت بعدازظهر هیچ نوع وارونگی ای مشاهده نشده است.